HGOP home
Komende activiteiten
Lezingen HGOP
HIP informatiepunt
Oude ansichtkaarten
Foto's oud Pijnacker
Geschiedenis
De vereniging HGOP
Lid worden / contact
Interessante links

Geschiedenis van Pijnacker

Kerktoren

De naam Pijnacker duikt voor het eerst op in een akte uit het jaar 1222. Hierin is een schenking vermeld van Graaf Willem I van Holland aan de kerk St. Marie in Rinsburg (Rijnsburg). Het gaat om renten uit bezittingen in onder meer Delf (Delft) en Pinacker (Pijnacker).

 

Begin 1900 werd de plaatsnaam meestal met

 

ck geschreven, een enkele maal echter ook wel met kk. Pas rond 1960 is de schrijfwijze met ck, mede op aandringen van het Historisch Genootschap Oud-Pijnacker, officieel geworden.

 

 

Waarschijnlijk is de ontwikkeling van Pijnacker begonnen rond de Dorpskerk in het oude dorp. Al in de twaalfde eeuw staan in het oude dorp een houten kerk en een toren. De toren heeft geen spits, is 15 meter hoog en dient waarschijnlijk als vluchtplaats voor het water en rondtrekkend geboefte. Rond 1500 komt het bovenste deel op de toren. In 1940 stort de toren in, als gevolg van een scheefstand van 1,32 meter. In het jaar 2000 is de voormalige scheve toren, dankzij particulier initiatief, herbouwd.

 

Laanwijk en het dorp

De eerste bewoners van Pijnacker vestigen zich op de zogenoemde klei(kreek)-ruggen in een bosachtig moeras. De naam Kleihoogt (richting Berkel) verwijst daar ook naar. Aanvankelijk speelt het leven in Pijnacker, dat waarschijnlijk ouder is dan Delft, zich hoofdzakelijk af rond het oude dorp. Nadat in de zestiende eeuw de Pijnackerse vaart (Delft-Pijnacker) is gegraven, komt Pijnacker ook langs ‘de laan’ wat meer tot ontwikkeling. Sterker nog, de Laanwijk overvleugelt het dorp. De bewoners van de Laanwijk zijn over het algemeen welgesteld. Door de jaren heen groeien de Laanwijk en het dorp steeds meer naar elkaar toe.

 

Dempen Laanvaart

Rond 1900 is Pijnacker een zeer klein dorp. Vanaf de eerste jaren van de 20e eeuw ontwikkelt Pijnacker zich echter snel en neemt het inwonersaantal toe. Ook het beeld van het dorp verandert. De Laanvaart, van de kruising Rijskade-Overgauwseweg-Westlaan tot aan de spoorwegovergang, die eeuwenlang het beeld van het dorp bepaalde, is in 1970 gedempt. Het karakter van Pijnacker verandert in de loop der jaren. Halverwege de twintigste eeuw komen, ook door de ingebruikname van de Hofpleinspoorlijn (1908), steeds meer forensen in het dorp wonen. De land- en tuinbouw en de boerenbedrijven, sectoren die Pijnacker tot een welvarende gemeente hebben gemaakt, verliezen hun dominante positie. Ook vestigen veel handel- en industriebedrijven (De Boezem, Ruyven) zich in Pijnacker, waardoor de agrarische sector veel terrein verliest.

 

Groeigemeente

In 2000 neemt Pijnacker een belangrijke beslissing. De basis voor het beeld van Pijnacker in de komende 25 jaar wordt gelegd. Met de bouw van de wijken Klapwijk, Emerald, Tolhek en Keijzershof is Pijnacker veranderd in een verstedelijkt gebied. In het centrum is gebouwd aan de totstandkoming van het nieuwe winkelcentrum. Het oude stationnetje werd afgebroken en de trein is getransformeerd tot metro.

 

Publicaties over Pijnacker

Aad Tas, De Pijnackerse veiling, 2015

 

Annette Theeuwsen, De Stationsstraat, 2014 

 

Kees van der Kuij, Das verdanken wir dem Führer, Dwangarbeid in Duitsland, 2010

 

Anton Stig, Sloten verhalen in Pijnacker en Delfgauw, ca. 2009

 

Albert Verweij, 140 jaar Eensgezind, 2009

 

Nel Fransoo, Wijbe Brouwer, Ton Kerklaan, Oude Leede. Herinneringen aan een buurtschap, 2007

 

Mieke van der Kuij, Jaap Lalleman, Jan Wenteler, Van ouds Pijnacker: een tocht door het dorp en de tijd,

 deel 2, 2006

 

Jan Wenteler, Columns en andere verhalen, 2006

 

Edwin van Baarle, Vertrokken zonder nader adres: De joodse inwoners en onderduikers van Pijnacker

1936-1945,  2005

 

Anton Stig, Flodderen in Pijnacker, 2005

 

Gereformeerde kerk Pijnacker-Nootdorp 1904 - 2004, Gereformeerde kerk Pijnacker, 2004

 

Monumenten & kunstwerken in Pijnacker, Oude Leede en Delfgauw, uitgave HGOP 2001

 

Annelies Borst, Gerard Sprenger, Johan Sturm, Scholen en mensen in Protesteants Pijnacker, 1999

 

Nel Fransoo e.a. Delfgauw. Herinneringen aan ons dorp, 1997

  

Mieke van der Kuij-Lalleman e.a. Van ouds Pijnacker: een tocht door het dorp en de tijd deel 1, 1995  

 

Albert Verweij, 125 jaar Eensgezind, 1994

 

H. Joannes de Dooper Pijnacker, een eeuw rond het kerkgebouw 1892 - 1992, uitgave van de parochie 

St. Joannes de Dooper, Oostlaan, Pijnacker 1992 

 

75 jaar Woningbouwvereniging Pijnacker, uitgave Woningbouwvereniging Pijnacker 1991

 

Jan Wenteler, Pijnacker: een terugblik,1990

 

N.C. Balkenende e.a., Schetsen uit de geschiedenis van Pijnacker, 1986 (2de druk)

 

J.P. Lalleman, Pijnacker in oude ansichten deel 1 en 2, 1975

 

Vader 1956 -1971, uitgave gemeente Pijnacker over burgemeester Vader, 1971

 

Vijftig jaar Coöperatieve groenten-veilingvereniging Pijnacker en omstreken g.a. te Pijnacker, uitgave

van het bestuur der Coöperatieve Groentenveilingvereninging "Pijnacker en omstreken", 1965

to Top of Page

HGOP | hgop.pijnacker@gmail.com